مؤمن باقى و مستمر باشد ، سعى مزبور نيز بايد مستمرّ باشد . چهارم : تعليق سعى بر « نودي للصلاة » كه عبارت از اذان نماز صبح است ، چنان كه صريح دو حديث صحيحى است در تهذيب « 1 » مستمر و باقيست إلى يوم القيامه ، پس آنچه معلّق بر اين باشد نيز بايد دائمى باشد تا روز قيامت ، چنان كه در حديثين مزبورين مىفرمايد : « و ذلك سنّة إلى يوم القيامه » ، پس آنچه مفسّرين و فقهاء گفته‌اند كه : اذان زوال است « 2 » باطل است ، و بر فرضى كه مراد اذان زوال باشد دلالت بر استمرار مزبور مىكند ؛ به جهت آن كه گوييم : سعى واجب معلق است بر ندا ، و ندا - كه اذان زوال است - مستمرّ است به بقاء [ و ] تجدّد و استمرار زوال ، و اين معنى نيز مستمرّ است به استمرار روز جمعه ، و روز جمعه باقيست تا روز قيامت . پس آن كه دعوى مىكند - كه مخصوص به زمان حضور امام است و در زمان غيبت امام ساقط يا حرام است - باطل و مخالف كتاب « لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ » « 3 » است . پنجم : « مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ » نيز دلالت بر دوام اين فريضه مىكند مادام كه « يوم الجمعة » باقى است . ششم : « ذِكْرِ اللَّهِ » دلالت مىكند بر استمرار اين فريضه ؛ چه معلوم است كه « ذكر اللّه حسن و نيكو است بر همه حال » « 4 » . پس هرگاه امر به او شده باشد درروز جمعه ، به

--> ( 1 ) . ر . ك : تهذيب الاحكام ، ج 3 ، ص 238 ، ح 631 ، و ص 240 ، ح 642 . ( 2 ) . ر . ك : منتهى المطلب ( چاپ قديم ) ، ج 1 ، ص 336 ؛ مجمع الفائدة و البرهان ، ج 2 ، ص 373 و 382 . ( 3 ) . يعنى قرآن مجيد ، چنان كه اين عبارت در وصف آن در سوره فصّلت ، آيهء 42 آمده است . ( 4 ) . بحارالانوار ، ج 77 ، ص 175 ، حديث 21 ، ر . ك : الفصول المهمة فى اصول الائمه كه شيخ حر عاملى در جلد سوم آن ، صفحه 275 باب دوازدهم را با عنوان : « انّ ذكر اللّه حَسَن على كلّ حال » گشوده است .